تیرے مہِلاں دے وِچّ-وِچّ وے٬ بابل ڈۄلا نہِیںئۄں لںگھّدا …

بابل میرا دیساں دا راجا٬ کۄئی نِںدّکے ناں جاوے …

تُۄں کِئۄں رۄویں بابل وے٬ جگّ ہُںدّڑی آئی …

رجوںتّ سںدھُّۄ دی ایس نِویکلی کِتاب وِچّ٬ ستھُۄل کُرسی؛ بابل دے مہِلاں دا سُۄکھم چِنّہ ہۄ جاںدی اے۔ بابل ایتھے دیس ای نہِیں٬ دیساں دا راجا اے؛ کِنِّیا ای دیساں دا۔ پرِییاں دے دیساں دا راجا وی! ایسے دیسۄں اۄسنے لاڈلی دھی لئی ستّ سمُںدّر پارۄں گُڈّی لَے کے آئُݨی اے۔ اِہ دھی دی مںگّ اے۔ نال ہِدائِت اے چھیتی آئُݨ دی۔ پاپا دے چھیتی آئُݨ لئی دھی آپݨی گُڈّی دی مںگّ وی چھڈّ دیںدی اے۔ تے کئی وار کِسے دے پاپا چھیتی نہِیں وی آئُںدے۔ تے کئی وار؟ … آئُںدے ای نہِیں! … اۄدۄں وی دھی آپݨی تھاںویں باپ نُۄں ای ہَۄںسلا دیںدی لگدی اے٬ اِہ آکھکے؛ اِہ تاں ’جگّ ہُںدّڑی آئی‘ اے۔ ہَۄلی ہَۄلی اِہ ’جگّ ہُںدّڑی‘ کِسے پرِوار لئی دھرواسا ہۄ جاںدی اے۔ دھرواس آس نالۄں اُتّے اے۔ ایسے دھرواس دے بھرواسے رجوںتّ ذِںدّگی دا بھو-ساگر پار کردی اے۔ کردی کردی رچن دے ایس پرپکّ پڑا ’تے اپڑدی اے۔ اۄہ وی اِکۄ چھڑپّا مارکے۔ اَیں جِیکُۄں اَیویں کۄئی کھال ای ٹپّݨا ہۄوے!

اِہ پڑھتا دی ایس کِتاب بارے آپݨی پہُںچّ اے۔ اِسدی ساہِتک آلۄچنا نہِیں۔ اِہ رچنا کِسے اِکّ ساہِت وِدھا وِچّ بجھّدی ای نہِیں۔ اِہنے تاں جِویں ساہِت رُۄپاں٬ وِدھاواں؛ دھارناواں نُۄں تۄڑنا مِتھِیا ہۄوے! تے آپݨی گلّ کِسے وی ہِیلے کرن لئی٬ سُݨائُݨ لئی؛ جچائُݨ لئی دھارِیا ہۄوے۔ گلّ کرنی٬ سُݨائُݨی؛ جچائُݨی کِسے کِسے نُۄں ای آئُںدی اے۔ وڈّے بھائۄُ جی ورِیام سںدھُّۄ نُں آئُںدی اے۔ پرِںسِّیپل سروݨ سِںگھّ ہۄراں نُۄں آئُںدی اے۔ آپݨے بھاء جگِیر کاہلۄں نُۄں وی آئُںدی اے۔ پر جِویں رجوںتّ سںدھُّۄ نُۄں آئُںدی اے اۄویں کِیہنُۄں آئُںدی اے؟ اَین نِرئُچیچ۔ اچیت۔ سُتے سِدھّ۔ اینا سہِج وی کۄئی ہُںدّا! اینی اڈۄلتا کِس کۄل ہُںدّی اے! ایڈی درِڑتا آپݨے آپ تاں نہِیں آئُںدی ہۄݨی۔ اِہ ذِںدّگی دی کٹھۄرتا سِکھا دیںدی اے۔ سمیں دی بیکِرکی سمجھا دیںدی اے۔ ہالات دی سںوّیدنا سُجھا دیںدی اے۔ جِہناں ویلݨِیاں وِچدی کۄئی پِیڑِیا ہُںدّا اۄہناں دا سچّ وی اۄہۄ جاݨدا!

اِہ کُجھّ کُ بھاوُک کتھن٬ رجوںتّ دے سُلجھے بچن پڑھکے سُݨکے وِچارکے؛ تردے تردے من وِچّ آئے۔ کمذۄر من تۄں سامبھے ناں گئے۔ کاگت ’تے اُتار’تے۔ کاگت اُڈدے کھِیالاں دے کبُۄتراں لئی چھتری ہۄ جاںدے نیں کدے! اِہ کاگذ دی کِشتی ورگی ترلتا نہِیں۔ ذِںدّگی دے سبک ورگی گاتھا اے۔ اِہ جماتاں دے کمرِیاں وِچّۄں سِکھِّیا سبک نہِیں۔ ذِںدّگی نُۄں جِیئۄُݨ واںگ جِیئۄُںدِیاں٬ پڑھِیا گُڑھِیا کڑھِیا؛ وِہارک ادھِیائے اے۔ کوی دے شبدِیں:

کِتاباں ’چۄں جِیݨ دی جاچ سِکھّدے سِکھّدے

جِیئۄُݨا بھُلّ بَیٹھے

جِہڑے جِیئۄُںدے اۄہ انپڑھ! …

کاوِ ساہِت دا مُۄل اے۔ وارتا ڈھاڈِییاں-کوِیشراں دے پرسںگّاں دی جݨنی اے۔ بِرتاںت کِسّاکاری وِدھا دی اُپج اے۔ پہِلاں ساہِت لئی کاوِ شبد ای سی۔ پھِر ناٹ آئِیا۔ گلپ نُۄں نوِین ساہِت رُۄپ آکھِیا جاںدا۔ کدے سِرپھ کاوِ تے وارتا ای ساہِت سی۔ اکادمِکتا نیں اِہنُۄں کئی کُجھّ بݨا ’تا! کئیِیاں رُۄپاں ’چ وںڈّ ’تا۔ آدھُنِکتا دے ناں ’تے٬ ساہِت گِیان دا چھٹّا دیکے؛ اِہنُۄں اینا کھِلارتا بھئی ہُݨ پںڈّ ’چ بجھّݨا مُہال ہۄ گِیا لگدا۔ رجوںتّ اچیت-سچیت اِہناں ساہِتک نرڑاں نُۄں تۄڑن دا وڈّمُلّا کارج اِس کِتاب وِچدی کردی اے۔

“میرے پِتا دی کُرسی” (پںجّ آب پرکاشن٬ جلںدھّر٬ 2026.) گُیاںڈھی مُلک دی پھیری دے سپھری پرسںگّ دی کتھا اے٬ وارتا اے؛ کوِتا اے۔ کِسے وی ساہِت رُۄپ وِچّ کِسے ہۄر ساہِت رُۄپ دا آ جاݨا سُبھاوک اے۔ سپھرناما٬ جِیونی؛ ڈائِری اِکّ دُۄجے نال جُڑے ہۄئے ساہِت رُۄپ نیں۔ اِکّ دُۄجے وِچّ سہِجے سما جاںدے نیں۔ اِہناں وِچلا سوَے پسر کے سمُۄہ تکّ جا اپڑدا اے۔ سمُۄہ دی چیتنا سوَے تکّ سِمٹ آئُںدی اے۔ رجوںتّ سںدھُّۄ آپݨے سوَے نُۄں سمُۄہ تکّ سہِجے ای پاساردی اے۔ سمُۄہ نُۄں آپݨے سوَے دے کلاوے وِچّ نِرئُچیچ بھردی اے۔ تاں ای اِہ اِکے ویلے کئی ساہِتک رُۄپاں نُۄں نِبھا سکی اے۔ کئی پہِلُۄیاں٬ پکھّاں؛ پرتاں نُۄں نالۄ نال اُگھاڑ سکی اے۔ ’میرے‘ شبد سِرپھ آپݨے٬ اِکۄ؛ اِکۄ اِکّ آپݨے لئی وی ورتِیا جاںدا اے: جِویں٬ میرے پِتا٬ میرے پُتّ؛ میرے پتی …۔ نال ای کئیِیاں واستے٬ سارِیاں واستے؛ سمُۄہ واستے وی ورتِیا جاںدا اے: جِویں٬ میرے دۄستۄ٬ میرے پںجّابِیئۄ؛ میرے مِہربانۄ …

اِس کِتاب دے پہِلے دۄ ادھِیائے اِکے گلپ رچنا دے دۄ ہِسّے لگدے نیں۔ آکھری ادھِیائے کاوِک کتھا وارتا دا اُتّم نمُۄنا جاپدا اے۔ کُجھّ کِتاباں دۄ لیکھکاں دِییاں رلکے لِکھِییاں وی ہۄݨگِییاں۔ اِہ اِکے لیکھک ولّۄں دۄ جݨِیاں دی لِکھی گاتھا اے۔ دۄویں اِکّ دُۄجے دے اَین کرِیب نیں۔ اینے نیڑے کِہ دۄ بُتّاں دی اِکۄ ساںجھی رُۄہ اے۔ بݨدی اے دۄہاں دی۔ بݨن واںگ بݨدی اے۔ اِکّ دُۄجے دی سمجھ اے دۄہاں نُۄں۔ چںگّی نِبھدی اے۔ دُیا اے٬ اِئۄں ای نِبھدی رہے! ’اِکّ نیں آکھی٬ دُۄجے نیں منّی؛ دۄویں گُݨِیں‘ تۄں وڈّا کۄئی وِہاری-وِچاری نُکتا نہِیں لبھدا- بھلیری ساںجھ دا۔ پںجّابی دی لۄک کہاوت وی اے:

ساںجھ بھلیری نِبھے اِئۄں… جِئۄں جاݨاں تِئۄں چلّ نِئۄں

“میرے پِتا دی کُرسی” دی لیکھک رجوںتّ سںدھُّۄ دی وڈّی کھُۄبی شبدی درِشکاری اے۔ نال مِلدی بِرتاںتکاری اے۔ جچدی کاوِک وارتککاری اے۔ کوِتا دا وارتکی ہۄ جاݨا کاوِ دۄش منِّیا جاںدا اے۔ وارتک دا کاوِک ہۄݨا اُسدا گُݨ بݨدا اے۔ نِرںتّر لَیء٬ وہا؛ تال وارتک نُۄں رسائُںدا اے۔ اِہ رسی وارتک دا اُتّم نمُۄنا اے۔ رجوںتّ دی لیکھݨی دا پچھاݨ چِنّہ اے۔

رجوںتّ سںدھُّۄ پُستک پڑھتا نُۄں آپݨے شبداں دے نال نال تۄردی اے۔ کِتے لِکھتۄں نِکھّڑن٬ اُکھّڑن؛ لامبھے نہِیں ہۄݨ دیںدی۔ اِہ اُسدی دِیرگھ سُۄتری شَیلی دی ڈھُکوِیں٬ جچوِیں؛ پھبوِیں ورتۄں دی مُۄںہ بۄلدی مِسال اے۔ اُسدی لِکھت وِچّ ٹِکا اے٬ ٹھہِرا اے؛ اِکاگرتا اے۔ بِناں اِکسُرتا دے اِسنُۄں پڑھنا نِیائیِں نہِیں۔ چںگّی لِکھت لِکھتا-پڑھتا دی لِینتا لۄڑدی اے۔

اِہ رچنا دسّدی گھٹّ اے۔ بۄلدی تھۄہڑا اے۔ لِکھدی ساںواں اے۔ درسائُںدی ذِیادا اے۔ درِشِیں آپݨے بھاو٬ کھِیال؛ اِہساس پرگٹائُںدی اے۔ لیکھک رجوںتّ نُۄں درِش سجِیو کرنے آئُںدے نیں۔ اِس سمُۄلچی رچنا دا کیںدری درِش ’کُرسی‘ اے۔ اِہ کِتے وی٬ کِویں وی؛ کِسے ترہاں وی اجّ پرچلت کُرسی دا پرتِیک نہِیں۔ ایہۄ ایس چِنّہ دی نِویلی کھُۄبی اے۔ اِہ کِسے دی کُرسی نہِیں۔ کِسے اہُدے دی کُرسی نہِیں۔ دھَۄںس دی کُرسی نہِیں۔ اِہ کِسے ’میرے‘ دی کُرسی اے۔ اُسدے چیتے دی کُرسی اے۔ اُسدے پِیار دی کُرسی اے۔ پِتا-پِیار دی نِشانی اے۔ وِراست اے دھی دے باپ دی۔ ساڈی ساںجھی پںجّاب پرمپّرا دی پرتِیک اے اِہ۔ پںجّاب پِیار دی ساںجھی دھڑکݨ اے۔ کی کُجھّ اے اِہ کِسے دھی لئی٬ بھَیݨ لئی؛ ماں لئی! سگۄں اِکّ اَۄرت لئی۔ بھارتی ناری لئی۔ سںسّکاری لئی!

اِہ اَۄرت من دی وڈتّݨ اے بھئی پہِلاں اۄہ آپݨے گھر والے دی لِلکڑی سمجھدی اے۔ اۄدھرلے پںجّاب جاکے پہِلاں اۄہ٬ آپݨے پںجّابی دے وِشو-پدھّری مۄہوںتّے کہاݨِیکار ڈا. ورِیام سِںگھّ سںدھُّۄ نُۄں؛ اۄسدے اۄدھر رہِ گئے پِںڈّ لِجاںدی اے۔ پھیر آپݨے پِتا دی یاد سِینے لائُݨ لئی اۄہدے دپھتر جاںدی اے۔ کِسے نُۄں وڈِیائِیاں آپݨی وڈِیائی ہُںدّی اے! اِہناں دۄہاں ہِسِّیاں نُۄں آپ پڑھِیاں ای انںدّ آئُݨا اے۔ اۄہ آنںدّ جِہڑا ایس لیکھک جۄڑی نیں اکھِّیں ویکھِیا٬ منِیں ہںڈھّائِیا: رُۄہۄں مہِسُۄسِیا۔

ہۄݨ, لگّݨ; سچّ٬ کلپنا؛ کِیاس٬ واستو وِچّ بڑا سُۄکھم اںتّر-سُمیل-نیڑ اے۔ ورِیام سںدھُّۄ نُۄں پِںڈّ دا جِہڑا گھر٬ اۄہدا گھر دسّکے وِکھائِیا جاںدا؛ اۄہ اۄہدا نہِیں۔ -اِہدا پتا وی اۄہنُۄں باد وِچّ لگدا۔ اۄدۄں اۄس گھر والِیاں نُۄں وی خَۄرے پکّا پتا ہۄوے جاں ناں؟ کَۄݨ جاݨے! اِہ سبھ کُجھّ لامبھے کرکے وی٬ اۄس گھر دے جِییاں دا وتِیرا٬ اِس لیکھک جۄڑی نُۄں؛ اۄسے گھر نال ای آپݨے گھر واںگ جۄڑ دیںدا اے۔ ’اِہنُۄں آپݨا گھر ای سمجھۄ‘ پںجّابی مُہاورا ایتھے اَین ڈھُکدا اے۔

رجوںتّ سںدھُّۄ آپݨے پِتا دی نَۄکری ویلے دے دپھتر پہُںچّدی اے۔ اِسدی اِمارت ہُݨ اۄدۄں والی نہِیں۔ اۄہ کُرسی وی٬ اۄہ نہِیں؛ جِس ’تے اُسدا باپ کدے بہِںدّا۔ منُکھّی من دے اِہساس٬ کِیاس؛ جذبے کِنّے مُلّوان٬ بلوان؛ مُۄںہذۄر نیں! دھی نُۄں اِہ کُرسی٬ اۄہۄ کُرسی لگدی اے؛ جِس ’تے کدے اۄہدا پِتا ایسے تھاں ’تے بہِںدّا۔ رجوںتّ سںدھُّۄ دی کلم اۄس بِیتے ویلے نُۄں ہُݨ دے ویلے نال اَین میلدی٬ جۄڑدی؛ میچدی اے۔ کِتے بھاوِیں٬ کِتے شبدِیں؛ کِتے اکھِّییاں دے نِیرِیں! ایس کلم دی سِپھت لئی اِسدے ہاݨ دے شبد کِتھّۄں لبھّݨے نیں؟ کِہڑی کڑی آلۄچنا نیں اِس دے بر مِچݨا اے؟ کِتِئۄں پڑھِیا چیتے اے٬ اکھے؛ لفذ کدے دُکھّاں دے میچے نہِیں آئُںدے۔ رجوںتّ نُۄں تاں لگدا٬ جِویں؛ اِہناں شبداں دی ہدّ وِچّ بجھّݨا وی کبُۄل نہِیں۔ اسل٬ کلا کِسے پںڈّ٬ وںڈّ؛ کھںڈّ وِچّ بجھّݨ والی نہِیں۔ ساہِت شابدِک کلا اے۔ رجوںتّ اِسنُۄں آپݨی درِشٹی تۄں٬ آپݨے نُکتے تۄں؛ آپݨے وِتّ مُۄجب خُدمُختِیار ہستی واںگ نِبھائُںدی اے۔ اُسدا اِہ لِکھݨ-گُݨ اُسدے سبھ تۄں کرِیبی ساہِتکار ڈا. ورِیام سِںگھّ سںدھُّۄ نال اچیت ای مِل جاںدا اے۔

اِس لِکھت دے سِکھرلے ادھِیائے٬ رجوںتّ اںدّر سامبھے پئے کتھاکار دی؛ وڈّی سمبھّاونا نُۄں اُجاگر کردے نیں۔ اۄہ نِکِّییاں٬ نِیارِییاں؛ نِویکلِییاں- ڈُۄںگھِییاں٬ گُجھِّییاں؛ رمذی دلِیلاں نال اِکّ سۄمے تۄں نِکھّڑِییاں دۄ سبھِیاچاری دھاراواں نُۄں اِکّ ساںجھی تسوِیر وِچّ- پریرکے٬ سمجھاکے؛ کھِچّکے مِلا دیںدی اے۔ اِس ویروے نُۄں آپ پڑھِیاں٬ وِچارِیاں؛ سمجھِیاں ای گلّ سِرے لگّݨی اے۔ سںکھّیپ سںکّیتی سہِجی گلّ اینی اے بھئی اِس ویلے نُۄں ساکاردے لیکھک دے شبدی درِش٬ سںوّاد؛ جذبے اِسدی مُۄںہۄں بۄلدی سچّائی جاپدے نیں۔

آپݨی جاچے اِہ کُجھّ پکھّ٬ اِس رچناں نُۄں؛ پںجّابی دے اَیس ویلے- ’کہے جاںدے‘ - پرچلت٬ رِوائِتی؛ رِیائِتی سپھرنامِیاں نالۄں نِکھیڑدے نیں۔ جے کِتے اۄہ سپھرناما جُگت نُۄں نِبھائُںدِیاں سمکالی رِواج انُسار تُردی وی اے تاں بہُت سمبھّلکے۔ جِتھّے کِتے جاݨکاری دیݨ دی لۄڑ جاپی٬ اۄہ سںکھِّپت ہۄ جاںدی اے۔ ارمبھّلے پنِّیاں ’تے ای٬ گُرُۄ نانک دیو دے جِیون بِرتاںت نُۄں؛ کُجھّ کُ ستراں وِچّ ای سمیٹ دیںدی اے۔ اِہ سِرپھ مِسال اے۔ اگّے وی ایہۄ وِدھی اپݨائی اے۔ ناںواں٬ تھاںواں؛ آلے دُیالے نُۄں وی لۄڑ جۄگا ای جݨائِیا اے۔ بہُتی گھڑمسّ نہِیں۔ سمُچّی لِکھت دا بجھّواں پربھاو پڑھتا نُۄں اِکّ نُکتے ’تے ای بنّہ دیںدا اے۔ ’میرے‘-’پِتا‘ دی ’کُرسی’۔ دُۄجا نُکتا بھائۄُ ورِیام سِںگھّ سںدھُّۄ دی تِیرتھ یاترا سمان آپݨے وِچھّڑے ’پِںڈّ دی یاترا’۔ اگلیرا نُکتا لیکھک دی اتھاہ٬ رُۄہانی؛ جذباتی ’شردھا’۔ بڑی تھاںئیِں اۄہ نِری شردھا دی مُۄرت بݨی دِکھدی اے۔

ایس کِتاب وِچّۄں بہُت سارے ہرپھ٬ شبد؛ واک اُلِیکݨ, لکِیرن؛ سمبھّالݨ والے نیں۔ اۄہناں وِچّۄں کُجھّ کُ چۄݨویں چُگݨ والے نیں۔ پنِّیاں دے پنّے اِس لِکھت دی سِپھت نُۄں پُشٹ کردے نیں۔ اِس یاترا پُستک وِچلے کئی مہتّوی نُکتے گَۄلݨ والے نیں۔ لیکھک جۄڑی نیں٬ آپݨے آپݨے شبدِیں؛ وںڈّ دے دُکھاںتک انُبھو نُۄں اُلِیکِیا اے۔ اِہ پڑھکے کھِیال آئُںدا بھئی وںڈّ نال کی کُجھّ وںڈِّیا گِیا؟ مُلک / پںجّاب وںڈِّیا گِیا۔ پاݨی وںڈِّیا گِیا۔ دھرم وںڈِّیا گِیا۔ جاتاں وںڈِّییاں گئیِیاں۔ جاناں وںڈِّییاں گئیِیاں۔ ہواواں تکّ وںڈِّییاں گئیِیاں۔ اینِییاں وڈِّییاں وںڈِّییاں پئیِیاں۔ رُۄہاں کمبّ گئیِیاں! سُۄپھی سںتّ دا لِکھِیا چیتے آئُںدا:

رۄوݨ رتّ بھر ہںجھُّۄ چشماں

درد پھُلیںدے تاںہِیں

امبّر کالا اِتِ بِدھ ہۄئِیا

اساں دردمںدّاں دِییاں آہِیں

-پہِلا واک نِکّ واک دی مِسال اے۔ دۄہاں پاسِیاں دی سمتا۔ پھِر لِیک کِئۄں؟ ’پاسے‘ شبد دی ورتۄں پںجّابی دی ٹھیٹھتا نال نیڑتا اے۔ ’گ‘ اکھّر سݨے٬ کُجھّ ہۄر لۄپ ہُںدّے جاںدے شبداں دے؛ بھاشا وِگِیانِییاں وی بدل سُجھائے نیں۔ شُکر٬ رجوںتّ نیں اِس اَۄکھیرے ٹھیٹھ پںجّابی شبد نُۄں آپݨی لِکھت وِچّ پرۄئِیا-سمۄئِیا اے۔ اینی ٹھیٹھ پںجّابی وِچّ ’للّا پَیر بِںدّی‘ / ’لھ‘ دی ورتۄں دی سمجھ نہِیں آئی؟ ساڈا وڈّا بھاشا وِگِیانی ڈا. رݨجِیت سِںگھّ رںگِّیلا آکھدا بھئی بِںدِّییاں تاں اربی/ فارسی نال ای گئیِیاں۔ کِتے کِتے شبد-جۄڑ جاں پرُۄپھ رِیڈِںگّ دی اُۄݨ رڑکدی وی اے۔ ’ہۄڑے / ۄ‘ دی تھاں ’لاں / ے‘ لگّݨ نال ای شبد کُجھّ ہۄر ہۄ جاںدا اے۔ خَیر٬ کُجھّ آپݨے وسّ نہِیں وی ہُںدّا۔ چھاپک٬ پرکاشک؛ ویچک دی سُہِردتا پںجّابی لئی بہُت لۄڑِیدی اے۔

-ماںواں جدۄں ’میرا پُتّ‘ سمبّۄدھن ورتدِییاں نیں تاں ماں-پُتّ دا سِینا کِنّا پھَیل جاںدا اے! اکھَۄت اے٬ اکھے…کۄ رِشتا ماں-پُتّ: باکی سبھ گںڈھّ-تُپ

-درسن تۄں اگّے پرسن دا مہتّو اے۔ اِس ساہِتک جۄڑی دے من وِچھّڑے تھاںواں دے درس پرس کرکے دھنّ ہُںدّے نیں۔

اِس ترہاں دِییاں مِسالاں ساری پُستک وِچّ پئیِیاں نیں۔ اِہ کُجھّ کُ ’گھر دے بھاگ ڈِئۄڈھِیئۄں دِسّ پَیںدے نیں‘ واںگ نیں۔ اِس لیکھک دی اِمانداری اے٬ جِیہنے دسِّیا؛ اِہ کُجھّ ہِسّے اۄدۄں نال نال کِیتی وِیڈِیئۄگراپھی دا اُتارا نیں۔ اِہ یُۄ ٹِئۄُب ’تے وی سُݨِیںدی اے۔ کُجھّ سماں ٹی.وی., رںگّ مںچّ؛ پھِلم نال جُڑے رہِݨ کرکے- داس دا نِجّی انُبھو اے: جِہڑی گلّ جِویں تے جِنّے سہِج نال آہمۄ ساہمݨے بہِکے٬ لِکھت وِچّ کِسے نُۄں سمبّۄدھت ہۄ کے؛ خت لِکھکے ہُںدّی اے- اۄویں دی آتمی-سِرجݨی-رچنئی گلّ مںچّ٬ کَیمرے؛ مائیِک ساںہویں نہِیں ہُںدّی۔ مۄبائیِلی٬ پھیس بُکّی؛ یںتّری جِہے- گلّ-باتی بۄل سُنیہے وی- ’بݨَۄٹی-گِیان‘ /اے.آئی. نال ای جُڑدے لگدے نیں۔ خَیر! متی٬ امتی؛ سہِمتی آپۄ آپݨی! لۄک بۄلی وی اے ناں٬ اکھے:

بہِ جائیِئے آہمۄ ساہمݨے

دُکھّ سُکھ تے گرِیبی بھُلّ جاوے

ڈا. ورِیام سِںگھّ سںدھُّۄ ساڈے پِںڈّاں٬ اِلاکے؛ تے ماجھے دا ماݨ اے۔ اِہ ماݨ پںجّابۄں بھارتۄں وِشوۄں پار برہِمںڈّ تکّ پسردا مہِسُۄسݨا میرے ورگے جذباتی دی نِجّی کمذۄری اے۔ برہِمںڈّ دھرت دا اُدّاتی آتم اے۔ اِس اُچیری اوسّتھا تکّ پہُںچّݨ وِچّ بھَیݨ رجوںتّ سںدھُّۄ پُۄری شامل اے۔ میرا پِںڈّ اِہناں دے پِںڈّ نیڑے اے۔ اِہ نیڑے دی ساںجھ مَیں ماݨی اے۔ ورِیام بھاء تۄں مَینُۄں سدا وڈّے بھراواں ورگا پِیار مِلِیا اے۔ اسِیں اِکّ دُۄجے دے پِںڈِّیں گئے وی آں۔ وڈّے وِیر دے پِںڈّ 1974-75 دے کرِیب٬ اِکّ رِشتیداری وِچّ وِیاہ ’تے گِیاں؛ اُسدا پںجّاب دے چادرے٬ کُڑتے؛ تے ٹیڈھی پگّ والے کھُلّہے-ڈُلّہے پہِراوے ورگے سُبھا دا انںدّ ماݨِیا۔ اۄہدی بَیٹھک ’چ بہِکے لسّی نال ذبانِیں کہاݨی وی سُݨی۔ رجوںتّ ڈھِلّۄں / سںدھُّۄ دی ہلِیمی٬ دھِیرج؛ سہِجتا ہر من نُۄں بھائُںدی اے۔

اِکّ نِجّی گلّ ساںجھی کرنۄں آپݨے آپ نُۄں رۄکݨا اَۄکھا لگدا۔ اِہ میرے پِتا دی کُرسی دی گاتھا اے۔ اۄہ اۄہناں ویلِیاں ’چ پٹّی شہِر ڈاکٹری کردے۔ ماں پِںڈّ پڑھائُںدی۔ میرے نانکے کَیرۄں پرِوار ’چ نیں۔ اۄہ وی ڈھِلّۄں نیں۔ اۄدھرۄں ایدھر آئے نیں۔ ساڈے بھراواں ’چ ہۄر کِسے وںڈّ وںڈّائی تۄں جھگڑا نہِیں ہۄئِیا۔ سِرپھ اِس کُرسی نُۄں رکھّݨ تۄں ساڈے دۄںہاں بھراواں- ابھَے سِںگھّ تے میرے وِچالے تھۄڑھی کُ ناراذگی ہۄئی۔ اۄہ وی اۄہناں وڈّے بھرا والی وڈتّݨ نال پِںڈّ والے گھر سݨے مَینُۄں سَۄمپ ’تی۔ مَیں اۄہ گھر مُڑ اۄسے ترہاں سیوا مُکت ہۄ کے سامبھِیا اے۔ اۄتھے اِہ کُرسی نالدا میذ٬ کُجھّ ہۄر پُراݨا نِکسُک؛ تے اِکّ پلںگھّ ڈھۄء والا میری پہِلِیجھجھ ماں دا سامبھِیا پِیا اے۔ اِہناں تِنّاں- میذ٬ کُرسی؛ پلںگھّ دی اِکّ ساںجھی کھُۄبی اے۔ اِہ وںڈّ تۄں پہِلاں گھرِںڈّ پِںڈّ تۄں بݨے نیں۔ بھار بہُت ای گھٹّ اے۔ اجے وی اۄسے ترہاں دے نیں!

اِئۄں نِکِّییاں نِکِّییاں ساںجھاں٬ سِمرتِییاں؛ شَییاں وی ذِںدّگی دی بڑی وڈّی راس لگدِییاں نیں۔ رجوںتّ سںدھُّۄ لِکھِت “میرے پِتا دی کُرسی” وی بڑی مہِین٬ برِیک؛ تِیبر بھاونا والی مہتّوی رچنا اے۔ اِسدی ساہِتک پرکھ-پڑچۄل تاں وڈّے اکادمک وِدوان آلۄچک کرنگے۔ مَیں سِرپھ ایس رچن دا گُݨنی سںوّادی آں۔ وڈِّیاں بارے لِکھدِیاں اِکّ جھِجک جِہی اکسر ول لَیںدی اے۔ اُںج وی سِیاݨے آکھدے نیں بھئی آپ تۄں وڈِّیاں اگّے نہِیں کُۄئیِدا۔ مَینُۄں آپݨی نِکّتا دا پُۄرا اِہساس اے۔ ایسے اِہساس وِچّۄں آپݨے وِتّ مُۄجب اِہ کُجھّ اکھّری تِلپھُل ہاذر اے جی!

کوِیئۄ واچ:

اسِیں آپۄ آپݨے کںڈھِّیاں ’تے کھلۄکے

اِکّ دُۄجے نُۄں ’واجاں ماردے آں

اسِیں بۄلاں دے پُلاں نُۄں

ساںجھ آکھدے آں!

اتَے سِںگھّ

ٹۄراںٹۄ کَینیڈا

98151 77577