کِرپال سِںگھّ پنُّۄں دا جنم 25 مارچ 1936 نُۄں راڑا ساہِب نیڑے پِںڈّ کٹاہری وِچّ ہۄئِیا سی۔ برَیمپٹن وِچّ رہِںدّے پںجّاب بِجلی بۄرڈ دے رِٹائِر چِیپھ اِںجنِیئر اِیشر سِںگھّ نیں اُسدی نِشکام سیوا دا ویروا اںگّریذی وِچّ ڈراپھٹ کر کے اۄنٹیرِیئۄ سرکار دے دھِیان وِچّ لِیاںدا تاں سرکار نیں پنُّۄں نُۄں ’اۄنٹیرِیئۄ سِینِیئرذ اچِیومَیںٹ اوارڈ‘ دیݨ دا اَیلان کِیتا۔ پںجّابی پِیارِیاں نُۄں کھُشی ہَے کِہ پںجّابی دے کمپِّئۄُٹرِیکرن وِچّ پْردان کِیتِییاں سیواواں لئی 25 جُۄن 2025 نُۄں اۄنٹیرِیئۄ سرکار ولّۄں کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نُۄں سنمانِت کِیتا گِیا۔ سنمان دیݨ دی رسم گورنر ہائۄُس وِچّ اۄنٹیرِیئۄ دی ماݨیۄگ گورنر نیں نِبھائی۔

پںجّابی بھائیِچارے وِچّ پنُّۄں نُۄں کۄئی ’کمپِّئۄُٹر دا بھائی گھنئیِّیا‘ کہِںدّا ہَے تے کۄئی ’کمپِّئۄُٹر دا دھنّا جٹّ۔‘ اُسنے ہل تۄں ہاکی تے کاربائیِن تۄں کمپِّئۄُٹر تک دا سفر تَیء کِیتا ہَے۔ اُہدی اُمر بیشک نبِّیاں نُۄں ڈھُک چُکّی ہَے پر اُہدے ولںٹِّیئری کمپِّئۄُٹری کارجاں وِچّ کۄئی کمی نہِیں آئی۔ کھُۄںڈی پھڑ کے اجے وی اُہ مست چالے پِیا ہۄئِیا ہَے۔ 2011 وِچّ اُسدے 75ویں جنم دِوس ’تے اُس نُۄں ابھِنںدّن گْرںتھّ ’کمپِّئۄُٹر دا دھنںتّر‘ بھیٹ کِیتا گِیا تاں کِسے نیں سۄچِیا وی نہِیں سی کِہ اُہ کَینیڈا دی اۄنٹیرِیئۄ سرکار ولّۄں وی نِواجِیا جاویگا۔

پنُّۄں نیں بچپن وِچّ آم کِسان بچِّیاں واںگ ڈںگّر چارے تے پٹھّا دتھّا کِیتا۔ 1947 دی وڈھّ-ٹُکّ آپݨی اکھِّیں ویکھی۔ اُس بارے بائد وِچّ کہاݨِییاں لِکھِییاں۔ اُسنے مُڈھلی پڑھائی کٹاہری تۄں تے ہائی سکُۄل دی پڑھائی کرمسر راڑا ساہِب تۄں کِیتی۔ اُہ سکُۄل دی ہاکی ٹِیم دا ودھِییا کھِڈاری سی تے کُجھ سال گُجراںوالا گُرُۄ نانک کالج لُدھِیاݨے ولّۄں ہاکی کھیڈِیا۔ ہاکی دی کھیڈ دے سِر `تے اُہ پٹِیالا پُلِس وِچّ بھرتی ہۄ گِیا تے ترکِّییاں پائُݨ لگّا۔ اُہ گۄلڈن ہَیٹٹْرِک مارن والے ہاکی دے آئیِکَۄنِک اۄلمپِّیئن بلبِیر سِںگھّ نال وی ہاکی کھیڈدا رِہا۔ رِٹائِر ہۄݨ ویلے اُہ بِیئَسّئَپھّ وِچّ ڈِپٹی کماںڈَیںٹ سی۔

1988 وِچّ نَۄکری تۄں اگائۄُں رِٹائِرمَیںٹ لَے کے٬ ٹۄراںٹۄ آپݨے بچِّیاں پاس پہُںچّ کے٬ اُسنے کُجھ سماں ایئرپۄرٹ ’تے سکِئُرِٹی اپھسر دی ڈِئۄُٹی وی کِیتی سی۔ اُسدے پُتّراں نیں کمپِّئۄُٹر دی اُچّ سِکھِّیا پْراپت کِیتی ہۄئی سی جِس کرکے گھر وِچّ ہی کمپِّئۄُٹر مَۄجُۄد سن۔ اُہ آپ گِیانی پاس گْرَیجُۄئیٹ سی۔ گھرۄں ہی اُس نُۄں کمپِّئۄُٹر سِکھّݨ دی جاگ لگّ گئی۔ اُس نُۄں مُڈھلی جاݨکاری آپݨے بچِّیاں تۄں مِلی٬ جِنہاں نیں دسّ دِتّا کِہ کمپِّئۄُٹر نال جِنّی مرذی چھیڑ-چھاڑ کری چلّۄ٬ اِہدا کُجھ نہِیں وِگڑدا۔ پھِر اُسنے آپݨا سارا وِہلا سماں اتے پْرتِبھا کمپِّئۄُٹر دی کارِیگری کرن وِچّ جھۄک دِتّے٬ جِسدے سِٹّے ساہمݨے ہن۔

اُہ کمپِّئۄُٹر دے پںجّابِیکرن دا چھُپِیا رُستم نِکلِیا۔ اُسنے پںجّابی بھاشا لئی کمپِّئۄُٹر دی ورتۄں بڑی سُکھَین بݨا دِتّی۔ میرے ورگے سَیںکڑے سِینِیئرذ نیں اُس تۄں کمپِّئۄُٹر دی مُفت سِکھِّیا لئی۔ اِس ولںٹِّیئر کارج وِچّ اُسنے دۄ دہاکے نِشکام سیوا نِبھائی۔ ناں ہنیرا دیکھِیا٬ ناں سویرا٬ باراں مہِینے تِیہ دِن اِسے کارج وِچّ لگّا رِہا۔ اِہ اُسدی بھگتی ہَے اتے تپسِّیا ہَے٬ جۄ سادھُۄ سُبھاء پنُّۄں پِچھلے پچّی تِیہ سالاں تۄں کردا آ رِہا ہَے۔ جۄ نہِیں سۄ کر وِکھائِیا پر اُسدی پْرتِبھا تے گھالݨا نُۄں اجے وی پُۄرا گَۄلِیا نہِیں گِیا۔

ساڈے پںجّابِییاں کۄل پْرتِبھا دی گھاٹ نہِیں پر اسِیں اُسدی سمیں سِر پچھاݨ نہِیں کردے تے کدر نہِیں پائُںدے۔ کئی وار بڑے پْرتِبھاوان وِئکتی اݨگَۄلے رہِ جاںدے ہن جدۄں کِہ اُنہاں اںدّر بہُت کُجھ کرن دِییاں سمبھّاوناواں چھُپِییاں ہُںدِّییاں ہن۔ اُنہاں دے نِجّی تَۄر ’تے کِیتے یتن پھِر سِیمِت پدھّر تک ہی رہِ جاںدے ہن۔ بائد وِچّ پچھتاوا ہُںدّا ہَے کِہ اجِہے سجّݨاں تۄں ہۄر وی ودھّ کارج کرائُݨ لئی اُنہاں نُۄں سمبھّالِیا کِئۄں ناں گِیا تے لۄڑِیںدا سہِیۄگ کِئۄں ناں دِتّا گِیا؟

اجّ تۄں 25/30 ورہے پہِلاں پںجّاب دی کِسے وِدِّئک٬ بھاشا جاں تکنِیکی سںسّتھا ولّۄں کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نُۄں کمپِّئۄُٹر دے پںجّابِیکرن دا کۄئی اہِم پْرۄجَیکٹ دِتّا جاںدا تاں ہُݨ تک ہۄر وی بہُت کُچھ چںگّا ہۄ گِیا ہُںدّا۔ ہُݨ وی اجِہا کر لِیا جاوے تاں چںگّا ہی ہۄویگا۔

کِرپال سِںگھّ پنُّۄں ساڈے درمِیان کمپِّئۄُٹر دا اجِہا آشک ہَے جِس نُۄں کمپِّئۄُٹر دے پںجّابِیکرن دا پھرِہاد کِہا جا سکدا ہَے۔ پر اُہ آپݨے ہی تیسے نال پہاڑ کٹّݨ ڈِہا ہَے۔ دھن ہَے اُسدی لگن تے سلام ہَے اُسدے سِرڑ نُۄں کِہ اِکلّا ہی راہ بݨائی تُرِیا جا رِہا ہَے۔ اُںج ڈر ہَے کِہ اُہ ادھواٹے ناں رہِ جاوے۔ اِس لئی لۄڑ ہَے اُس نُۄں سمبھّالݨ دی تے اُس تۄں ہۄر وی یادگاری کارج کروائُݨ دی۔

کئی وار اِہ سۄچ کے شرمِںدّگی ہُںدّی ہَے کِہ ساڈِییاں پںجّاب سرکاراں تے پںجّابی سںسّتھاواں پںجّابی ہِیرِیاں دی اۄنی کدر نہِیں پائُںدِییاں جۄ کدر کَینیڈا جاں کُجھ ہۄر مُلکاں دِییاں سرکاراں اتے سںسّتھاواں پا رہِییاں ہن۔ پںجّابی پِیارے کَینیڈا دی اۄنٹیرِیئۄ سرکار دے دھنّوادی ہن٬ جِنہاں نیں ساڈے بھُلّے وِسرے کمپِّئۄُٹر دے دھنںتّر ولںٹِّیئر پنُّۄں دی کدر پائی۔

پنُّۄں نِشکام سیوک ہَے۔ ڈِییارچاتْرِک پھَۄںٹ دا اُسنے لںگّر لا رکھِّیا ہَے۔ اُہدی سیوا بھائی گھنئیِّئے ورگی ہَے۔ جۄ جِیء آوے سۄ راذی جاوے۔ جے اُہ چاہُںدّا تاں گُرمُکھی-شاہمُکھی دے سبھ تۄں پہِلاں تِیار کِیتے کنورشن ٹُۄل نال جیباں بھر سکدا سی جِویں کِہ اُہدی ہی نکل کر کے کئی یُۄنِیورسِٹِیئے ’وِدوان‘ بھرن لگّ پئے سن! پنُّۄں پَیسے کمائُݨ دی جِلّہݨ وِچّ نہِیں کھُبھّا تے اِہۄ کارن ہَے کِہ اُہ کمپِّئۄُٹر دا بھائی گھنئیِّیا وجّدا ہَے۔

ہُݨ کِسے دا کمپِّئۄُٹر بِمار ہۄ جاوے تاں اُہ وَید رۄگِییاں دا بݨ کے بہُڑدا ہَے۔ کِسے نیں کمپِّئۄُٹر دی جاچ سِکھّݨی ہۄوے تاں اُہ ہر ویلے ہاذر ہُںدّا ہَے۔ کِتاباں دے کھرڑے چھپائی لئی تِیار کر دِںدّا ہَے۔ اِںج پںجّابی دِییاں سَیںکڑے کِتاباں اُسدی نِشکام سیوا نال چھپِییاں ہن۔ وِیہ پچّی کِتاباں تاں میرِییاں ہی ہۄݨگِییاں۔ وڈّا چھۄٹا کۄئی وی سوالی ہۄوے٬ اُہدے مسلے دا ہلّ کرن لئی اُہ ہمیشا تتپر رہِںدّا ہَے۔ ساڈی دُیا ہَے اُہ سِہتیاب رہے٬ سَۄ سال جِیوے تے آپݨی سوَیجِیونی لِکھݨ لئی وی کُجھ سماں کڈھّے۔ سانُۄں یکِین ہَے اُسدی سوَیجِیونی ہۄرناں لئی چانݨ مُنارا سابت ہۄویگی۔

*    *    *    *    *