“لَے اسِیں کِہڑا بںتّۄ وِیاہُݨی اےَ۔” اِہ گلّ سُݨکے سارے اُچّی-اُچّی ہسّݨ لگّ پئے۔ جی ہاں! گھر کُڑی ناں ہۄݨ کارن اُس وِئکتی دا اِشارا کُڑی دے وِیاہ ویلے کِیتے جاݨ والے خرچے تۄں سی۔ مَینُۄں اُسدی گلّ سُݨکے ہاسا نہِیں آئِیا بلکِہ مَیں سۄچݨ لئی مجبُۄر ہۄ گئی کِہ کی سچّمُچّ اجّ بںتّۄ ماپِیاں سِر بھار ہَے؟ بِلکُل نہِیں٬ بںتّۄ تاں سگۄں ہُݨ ماپِیاں دا بھار وںڈّا رہی ہَے۔ اجّ ہر کھیتر٬ چاہے پڑھائی دی گلّ ہۄوے٬ کھیڈاں٬ راجنِیتی٬ نَۄکری٬ وِدیش وِچّ جاݨ دی٬ آپݨے آپ نُۄں ہی نہِیں سگۄں پرِوارِک مَیبراں نُۄں وی سَیٹّ کرن دی ذِمّیواری اجّ کُڑِییاں باکھُۄبی نِبھا رہِییاں ہن۔ کھُد نَۄکرِییاں جاں بِذنس کرنے٬ گھر-پرِوار چلائُݨے٬ بچّے جمّݨ تۄں لَے کے اُنہاں دا پالݨ-پۄسݨ, پڑھائی-لِکھائی٬ بذُرگاں دی سامبھ-سمبھّال٬ کِتھّے اَۄرت دی بھُۄمِکا گھٹّ ہَے مرداں نالھۄں؟

اجّ-کلّہ تاں سگۄں ہۄر رِواذ چلّ پِیا ہَے٬ مُںڈّے پڑھدے نہِیں٬ کُڑِییاں آئیِلَیٹس (IELTS: The International English Language Testing System) کرکے مُںڈِّیاں نُۄں وِدیشاں وِچّ وی سَیٹّ کر رہِییاں ہن۔ مُںڈِّیاں نالھۄں ودھّ کما رہِییاں ہن۔ نال آپݨے ماتا-پِتا نُۄں٬ بھَیݨ-بھراواں نُۄں وی بُلا لَیںدِییاں ہن۔ اجّ دھِییاں نیں ماپِیاں نُۄں سُرت لِیا رکھّی ہَے۔ اِس تۄں پہِلاں جدۄں ساڈا وِدیش جاݨا سَۄکھا نہِیں سی٬ اُدۄں وی کُڑِییاں دے وِدیشی لاڑِیاں نال بھلے ہی بیجۄڑ وِیاہ ہُںدّے٬ کُڑی نُۄں ہی ذِیاداتر بلی دا بکّرا بݨائِیا جاںدا پر پُۄرے دا پُۄرا ٹبّر امرِیکا جاں کنیڈا سَیٹّ ہۄ جاںدا۔

ماپِیاں پْرتی اجّ وی دھِییاں پُتّاں نالھۄں ودھیرے پھِکرمںدّ ہن۔ ساڈی اِکّ رِشتیداری وِچّ٬ اُنہاں دے لڑکا نہِیں۔ اُہ دۄویں جِیء مںجّے دے ہی سوار ہن۔ پِتا دے تاں ناں ہتھّ-پَیر ہِلّدے نیں٬ ناں بۄل سکدے نیں٬ سِرپھ پلکاں جھپکدے نیں۔ ہُݨ اُہ کُڑی آپݨے پِتا نُۄں اجِہی ہالت وِچّ مہِینے لئی کنیڈا تۄں بھارت لَے کے آئی کِئُںکِہ اُسدے پِتا دی آپݨے پِںڈّ آ کے آپݨے دۄستاں-مِتّراں٬ رِشتیداراں٬ آپݨا گھر دیکھݨ دی اِچھّا سی۔ اُس کُڑی نیں آپݨے ماتا-پِتا دی سیوا کرن کھاتِر آپݨی نَۄکری چھڈّ دِتّی ہَے۔ پِتا دے اِشارِیاں نُۄں سمجھݨا٬ کھاݨا-پِیݨا٬ نہائُݨا٬ ہر کِرِیا کرم اُنہاں دا کروائُݨا٬ سارا دِن کۄل بَیٹھے رہِݨا٬ کدی مُۄںہ ساپھ کرنا٬ اَینا پِیار کرنا٬ لتّاں-باہواں گھُٹّݨا دیکھ کے پتھّر دِل اِنسان دا وی رۄݨ نِکل جاںدا ہَے۔ اجے وی دِل ’تے ہتھّ دھر کے اِہی کہِںدّی رہِںدّی ہَے٬ “ہائے! ڈَیڈی نُۄں کُچھ ہۄ ناں جاوے!” پر دیکھ کے اِہی لگدا ہَے کِہ جے لڑکی دی تھاں لڑکا ہُںدّا٬ کدی اِنی سیوا-سمبھّال نہِیں سی کر سکدا۔

اجّ دِییاں دھِییاں ماپِیاں ’تے بھار نہِیں٬ اِہ تاں اُہ کِیمتی سَۄگاتاں ہن جِنہاں بِناں کۄئی وی گھر تے سںسّار سُنّا جاپدے ہن۔ دھِییاں گھر دی رَۄݨک ہُںدِّییاں ہن۔ جِہڑے ماپے اِس ادبھُت کھذانے تۄں واںجھے ہن٬ اُہ پِیار-دُلار تۄں واںجھے رہِ جاںدے ہن۔

دھِییاں دے ماپے وی آپݨِییاں لاڈلِییاں تۄں جان واردے ہن۔ ساڈے اِکّ مَیڈم تے اُسدے پتی نیں اِکّ دِن کُجھ گھںٹِّیاں دی چھُٹّی لئی۔ پُچھّݨ ’تے مَیڈم نیں دسِّیا٬ “اسل وِچّ چھۄٹی بیٹی نُۄں تھۄڑھا کۄلڈ (ذُکام) سی۔ اُہ رُمال گھر بھُلّ گئی۔ اُسدے سکُۄل رُمال پھڑا کے آئے ہاں۔ سۄچِیا٬ بچّا اَۄکھا ہۄویگا۔” اُنہاں دے دۄ بیٹِییاں ہی ہن۔ اِنا ہی نہِیں ساڈے سکُۄل نَۄںوِیں جمات وِچّ پڑھدی لڑکی دا گرِیب پِتا دِہاڑی چھڈّکے آپݨی لاڈلی نُۄں رۄٹی والا ٹِفن پھڑا کے گِیا٬ کِئُںکِہ اُہ ٹِپھن گھر بھُلّ آئی سی۔ اُہ کہِںدّا٬ “میرے رۄٹی کِویں لںگھّ سکدی سی٬ جِنّا چِر میری دھی ناں کھا لوے۔” اجِہے ماپِیاں دے وارے-وارے جاݨ نُۄں جی کردا ہَے۔

سۄ اجّ دے ماپِیاں دی سۄچ نیں٬ پڑھائی-لِکھائی نیں٬ کُچھ پچھّمی پْربھاو نیں مُںڈّے اتے کُڑی والا پاڑا لگبھگ کھتم کر دِتّا ہَے۔ اجّ ساڈے سماج لئی دھِییاں-پُتّ دۄویں برابر اہِمِیئت رکھّدے ہن۔ ماپِیاں لئی٬ سماج لئی٬ دۄویں ہی ذرُۄری ہن۔ سۄ دۄواں وِچّ برابری دا سںتُّلن بݨِیا رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ نہِیں تاں اِکّ پہِیئے نال گڈّی نہِیں رُڑھ سکدی۔ سۄ اجّ دی بںتّۄ ماپِیاں سِر بھار نہِیں۔

* * * * *